Tổ cộng đồng bảo vệ rừng thôn Chênh Vênh, xã Hướng Phùng sử dụng ứng dụng Smart trên điện thoại để tuần tra rừng.

Số hóa thông tin ngay tại hiện trường

Bắt đầu mỗi chuyến tuần tra bảo vệ rừng, anh Hồ Hai cùng các thành viên Tổ cộng đồng bảo vệ rừng thôn Chênh Vênh, xã Hướng Phùng mở ứng dụng Smart trên điện thoại để định vị tuyến đường và ghi nhận trực tuyến các tình huống phát sinh trong quá trình tuần tra.

Tổ cộng đồng bảo vệ rừng thôn Chênh Vênh được giao quản lý hai tiểu khu 625A và 625B thuộc Khu bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hóa, với diện tích gần 290 ha. Bình quân mỗi tháng, tổ thực hiện từ bốn đến năm chuyến tuần tra bảo vệ rừng.

Anh Hồ Hai cho biết, trước đây, mỗi chuyến tuần tra phải mang theo sổ sách, bút để ghi chép từng đoạn đường, vị trí phát hiện dấu hiệu bất thường.

Hiện nay, chỉ với vài thao tác trên điện thoại, các thông tin về tọa độ, khoảnh rừng và hình ảnh thực địa được cập nhật lên hệ thống.

Việc số hóa thông tin ngay tại hiện trường giúp công tác tuần tra thuận tiện hơn, đồng thời tạo nguồn dữ liệu phục vụ theo dõi, quản lý. Những năm qua, toàn bộ diện tích rừng giao khoán cho cộng đồng ở đây được bảo vệ nghiêm ngặt, không để xảy ra mất rừng.

Tại thôn Trăng-Tà Puồng, xã Hướng Lập, Tổ quản lý rừng cộng đồng của thôn đã thành thạo với ứng dụng Smart trong mỗi chuyến tuần tra.

Với 22 thành viên, Tổ quản lý rừng của thôn có nhiệm vụ bảo vệ, quản lý 230 ha rừng tự nhiên. Hằng tháng, tổ phối hợp cùng lực lượng chức năng tổ chức tuần tra đều đặn ba lần.

Anh Hồ Văn Giỏi, tổ trưởng chia sẻ: Từ thông tin tuyến đường mà tổ đi qua, khi phát hiện bẫy thú, dấu vết động vật, các loài thực vật mới, nguy cơ xâm hại, cháy rừng..., tất cả đều được các thành viên trong tổ cập nhật nhanh chóng lên ứng dụng để làm cơ sở báo cáo. Nhờ vậy, những năm qua, toàn bộ diện tích rừng giao khoán cho cộng đồng ở đây được bảo vệ nghiêm ngặt, không để xảy ra mất rừng.

Theo Ban Quản lý rừng đặc dụng Nam Quảng Trị, ứng dụng Smart giúp việc thu thập thông tin và dữ liệu hiện trường nhanh chóng, chính xác hơn nhờ mô hình dữ liệu mẫu được thiết lập sẵn với nhiều trường thông tin.

Ứng dụng tích hợp bản đồ vệ tinh, bản đồ nền của đơn vị cùng các tính năng định vị, xác định góc phương vị, độ cao so với mực nước biển, tốc độ di chuyển và đính kèm hình ảnh tại vị trí ghi nhận thông tin.

Giảm gánh nặng cho lực lượng tuần tra

Ban Quản lý rừng đặc dụng Nam Quảng Trị hiện quản lý hơn 66.000 ha rừng và đất lâm nghiệp, gồm Khu bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hóa, Khu bảo tồn thiên nhiên Đakrông và Khu bảo vệ cảnh quan đường Hồ Chí Minh.

Để quản lý diện tích rừng rộng lớn, đơn vị đã ứng dụng ảnh viễn thám, GIS, drone, phần mềm Vtool trong cập nhật diễn biến rừng, kiểm tra, giám sát tình hình xâm canh, xâm lấn, xâm hại rừng. Ứng dụng Smart được sử dụng trong tuần tra, tháo gỡ bẫy động vật hoang dã, giúp ghi nhận, định vị và báo cáo nhanh các vi phạm.

Cùng với đó, đơn vị đặt máy bẫy ảnh để giám sát, điều tra động vật rừng; sử dụng nền tảng Wildlife Insights (AI của Google) phân tích dữ liệu bẫy ảnh, xây dựng cơ sở dữ liệu động, thực vật phục vụ quản lý, nghiên cứu.

Trong năm 2025, ứng dụng Smart đã được sử dụng trong hơn 1.070 chuyến tuần tra, với gần 3.800 lượt người tham gia; phát hiện và phá hủy 165 bẫy động vật rừng, 7 lán trại.

Gần 500 máy bẫy ảnh được lắp đặt tại Khu bảo tồn thiên nhiên Đakrông và Khu bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hóa, qua đó xây dựng được bộ cơ sở dữ liệu về hình ảnh loài, vị trí phân bố, số lượng, độ giàu loài...

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Trị Phan Văn Phước cho biết, với tổng diện tích hơn 840.000 ha rừng trên toàn tỉnh, trong đó rừng tự nhiên chiếm gần 600.000 ha, việc chỉ dựa vào sức người là chưa đủ để bao quát thực địa.

Ứng dụng công nghệ trở thành giải pháp hiệu quả, giúp kiểm soát chính xác biến động rừng, giảm bớt gánh nặng cho lực lượng tuần tra hiện trường.

Thời gian qua, sở đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, chỉ đạo các địa phương, đơn vị, chủ rừng ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong lĩnh vực lâm nghiệp. Lực lượng kiểm lâm, ban quản lý rừng, công ty lâm nghiệp sử dụng các phần mềm chuyên dụng như FMRS, FRMS mobile, QGIS, Vtool để phát hiện sớm, cập nhật kịp thời, chính xác các biến động rừng.

Triển khai lắp đặt các hệ thống camera thông minh phát hiện điểm phát lửa tự động tại một số khu vực trọng điểm về cháy rừng. Sử dụng drone để phục vụ tuần tra, kiểm tra rừng.

Sử dụng bẫy ảnh để ghi nhận, thu thập, điều tra các loài động vật rừng nhằm phục vụ công tác thống kê, nghiên cứu khoa học, đánh giá tài nguyên động vật.

Nhờ vậy, trong những năm trở lại đây, công tác quản lý, bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học trên địa bàn tỉnh đã chuyển biến rõ nét. Số vụ vi phạm Luật Lâm nghiệp giảm dần qua từng năm.

Theo ông Phan Văn Phước, việc ứng dụng công nghệ trong quản lý, bảo vệ rừng không chỉ hỗ trợ quản lý tài nguyên rừng mà còn tối ưu hóa quá trình sản xuất và bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Đơn vị đã duy trì, nhân rộng các ứng dụng về công nghệ, chuyển đổi số như: Công nghệ viễn thám, drone, hệ thống camera giám sát cháy rừng, phần mềm theo dõi diễn biến rừng, bảng báo tự động cấp dự báo cháy rừng...

Thời gian tới, ngành nông nghiệp sẽ tiếp tục đẩy mạnh đầu tư trang thiết bị, máy móc chuyên ngành; tăng cường đào tạo nhân lực có kỹ năng về công nghệ số, nâng cao nhận thức về chuyển đổi số cho cán bộ lâm nghiệp các cấp, bảo đảm có khả năng vận hành và khai thác hiệu quả các công nghệ, phần mềm mới đã được trang bị.

Đồng thời kêu gọi, thu hút nguồn lực, sự đóng góp, chung tay của các tổ chức trong và ngoài nước thông qua các dự án hỗ trợ kỹ thuật, trang thiết bị nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học trên địa bàn tỉnh.

Link gốc bài viết